Vragen? E-mail de Doping Infolijn: dopingvragen@dopingautoriteit.nl
http://www.dopingautoriteit.nl/NZVT

Nederlands Zekerheidssysteem Voedingssupplementen Topsport - NZVT


 

Database

 Direct naar de database


 


 

Inhoud


NZVT in het kort

Het gebruik van voedingssupplementen is wijd verspreid in de sport, maar verschillende onderzoeken en praktijkervaringen hebben geleerd dat dit gebruik een risico kan inhouden voor topsporters. Sommige supplementen kunnen namelijk dopinggeduide stoffen bevatten, terwijl dit niet altijd duidelijk staat aangegeven op het etiket. Op deze manier kan het gebruik van voedingssupplementen onbedoeld leiden tot een positieve dopingcontrole.

Het Nederlands Zekerheidssysteem Voedingssupplementen Topsport (NZVT) is opgezet om te helpen batches van supplementen te vinden die de grootst mogelijke zekerheid geven dat zij geen doping bevatten. Om deze zekerheid te verkrijgen is het belangrijk om uitsluitend die product-batch combinaties ("Wat is een product-batch combinatie?") te gebruiken die ook daadwerkelijk vermeld staan op deze website. Andere product-batch combinaties bieden, net als de producten die niet in de database genoemd worden, deze zekerheid niet. We raden je aan om de onderstaande informatie over het NZVT goed door te nemen zodat iedereen, sporters en begeleiders, de eigen verantwoordelijkheden kent.

Hoe kan ik voedingssupplementen laten analyseren?

Individuen kunnen geen supplementen laten analyseren via het NZVT. Het aanvragen van een analyse is namelijk alleen bedoeld voor producenten van supplementen. De procedure voor het aanvragen van een analyse loopt via brancheorganisatie Natuur- & gezondheidsProducten Nederland (NPN).

Meer informatie is hier te vinden. Daar zijn tevens het NZVT-handboek en promotie-flyers te vinden. Voor verdere vragen over de procedure kan contact opgenomen worden met NPN.

Waarom een zekerheidssysteem?

Het gebruik van voedingssupplementen is wijd verspreid in de sport, maar verschillende onderzoeken en praktijkervaringen hebben geleerd dat dit gebruik een risico kan inhouden voor topsporters. Sommige supplementen kunnen namelijk dopinggeduide stoffen bevatten, terwijl dit niet altijd duidelijk staat aangegeven op het etiket. Op deze manier kan het gebruik van voedingssupplementen onbedoeld leiden tot een positieve dopingcontrole. Aangezien achteraf het verschil tussen bedoeld en onbedoeld dopinggebruik niet kan worden aangetoond, zullen volgens de internationaal geldende regels ook deze sporters als dopinggebruikers behandeld worden. Om de risico’s op een onbedoelde positieve dopingcontrole te minimaliseren en om topsporters en hun begeleiders meer duidelijkheid te geven over het onderwerp "voedingssupplementen en doping" is het Nederlands Zekerheidssysteem Voedingssupplementen Topsport opgezet, kortweg het NZVT.

Het NZVT is opgezet in de wetenschap dat veel (top)sporters hun voeding aanvullen met supplementen. Er is een algemene consensus onder sportdiëtisten en andere voedingsdeskundigen dat het gebruik van voedingssupplementen alleen zinvol kan zijn als het algemene voedingspatroon optimaal is afgestemd, daarbij rekening houdend met de dagelijkse activiteiten van het individu. Dit betekent voor sporters dat de basisvoeding en de sportspecifieke voeding goed moeten zijn verzorgd.

Het NZVT is uitsluitend opgezet vanuit het oogpunt van dopingcontroles. Kleine hoeveelheden dopinggeduide stoffen in supplementen kunnen leiden tot positieve dopingcontroles zonder dat de gezondheid van de persoon die het product inneemt wordt aangetast. De controle op gezondheidsaspecten ligt in Nederland in de handen van de Voedsel en Waren Autoriteit. Er wordt ook geen oordeel gegeven over de werkzaamheid van supplementen.

Waaruit bestaat het NZVT?

Het NZVT bestaat uit verschillende onderdelen, gericht op de productie van supplementen, de ingrediëntendeclaratie, geborgde labanalyses en een duidelijke communicatie naar de sportwereld.

De productie van de supplementen die deel uitmaken van het NZVT vindt plaats volgens verscherpte kwaliteitseisen gericht op de dopingcontroles zoals deze in de sport plaatsvinden (naast de eisen die in Nederland aan alle voedingsmiddelen worden gesteld). De aldus geproduceerde supplementen worden zonodig voorzien van een duidelijke, topsportvriendelijke, ingrediëntendeclaratie. Dit betekent dat alle ingrediënten worden aangeduid met begrijpelijke termen. Vervolgens worden de producten getest op de aanwezigheid van dopinggeduide stoffen. De producent biedt het product zelf aan bij een speciaal hiervoor geselecteerd laboratorium en betaalt voor de kosten van de analyse. Op deze testen vinden steekproefsgewijs extra controles plaats door middel van een borgingssysteem. Op basis van de analyseresultaten en de informatie die de producent geeft over het productieproces beslist een onafhankelijke redactieraad of de betreffende product-batch combinatie op deze website kan komen te staan. Alleen batches van producten die geproduceerd en getest zijn conform de eisen van het NZVT, worden op de website geplaatst.

Het NZVT staat open voor alle voedingssupplementen, uit de gehele wereld, mits er geen dopinggeduide stoffen in zijn verwerkt. In de praktijk zullen in de database voornamelijk producten staan die in Nederland verpakt en verkocht worden.

Wat heeft een sporter aan het NZVT?

Voor sporters en hun begeleiders biedt het NZVT een overzicht van batches van producten die voldoen aan een extra kwaliteitscontrole, welke speciaal is opgesteld om het risico op een onbedoelde positieve dopingcontrole te minimaliseren. Dit overzicht wordt gegeven in de NZVT database. Deze kan geraadpleegd worden via onze website, maar ook via de Dopingwaaier AppLet erop dat je dit overzicht op de juiste manier gebruikt (zie de disclaimer die in beeld komt voordat je de NZVT database bekijkt). Dit betekent ondermeer dat de zekerheden die NZVT biedt alleen gelden voor de op de website genoemde product-batch combinaties.

Wat is een product-batch combinatie?

Voedingssupplementen worden in "charges" of "batches" gemaakt. Om de zoveel tijd laat een producent de ingrediënten mixen tot een eindproduct, waarna dit verpakt wordt. De verpakkingen die tijdens een aaneengesloten periode worden gemaakt, maken deel uit van dezelfde batch. Iedere batch is te herkennen aan een identieke houdbaarheidsdatum (vaak aangeduid als "THT"), vaak vergezeld van een identiek batchnummer of productienummer. Dit "nummer" kan ook een combinatie van cijfers en letters zijn en kan op verschillende manieren worden aangeduid, bijvoorbeeld als "charge", "lot#", "batchnr." enz. Soms staat er geen aanduiding op de verpakking, maar gaat het slechts om een reeks getallen in de buurt van de houdbaarheidsdatum. Als er binnen het NZVT een uitspraak wordt gedaan over de kwaliteit van een bepaald product, dan geldt deze uitspraak uitsluitend voor de betrokken batch.

De THT-datum die in de database staat genoemd, hoeft niet letterlijk overeen te komen met de THT-datum op de verpakking. Als op het product bijvoorbeeld staat aangegeven "aug-13", zal dit in de database terugkomen als "31-08-2013". De dag hierna zal het product ook uit de database verwijderd worden.

Let op: Het feit dat een product in de database staat genoemd, betekent niet dat dit product altijd heeft voldaan of altijd zal blijven voldoen aan de extra kwaliteitseisen die zijn opgesteld binnen het NZVT met het oog op mogelijke dopingcontroles. Daarom geldt een uitspraak over de kwaliteit van een bepaald product alleen maar voor de genoemde specifieke product-batch combinaties.

Voor sommige producten hebben de producenten een overeenkomst gesloten met de NPN, waarin onder andere staat dat alle toekomstige batches van dat specifieke product getest zullen worden in het kader van het NZVT. Deze producten mogen het NZVT-logo op het etiket voeren.

Waarop wordt getest?

De product-batch combinaties die vermeld staan op deze website zijn in een speciaal daarvoor geselecteerd laboratorium getest op meer dan twintig dopinggeduide stoffen. Van deze stoffen is bekend dat deze incidenteel kunnen voorkomen in voedingssupplementen. Het gaat hierbij om hormonale stoffen (inclusief de stoffen gerelateerd aan nandrolon) en stimulantia (zoals efedra en amfetamines). Deze stoffen zijn voor alle sporten verboden. Het zijn stoffen die reeds eerder zijn aangetroffen in voedingssupplementen of die nauw gerelateerd zijn aan reeds eerder aangetroffen stoffen.

Er wordt niet getest op alle stoffen die op de dopinglijst staan omdat er geen gegronde redenen zijn om aan te nemen dat al deze stoffen ongemerkt in voedingssupplementen kunnen voorkomen. Bovendien zou het testen op alle dopinggeduide stoffen ervoor zorgen dat de testen onnodig duur zouden worden.

Welke garantie geeft NZVT?

Het is ondoenlijk om iedere verpakkingseenheid te controleren op dopinggeduide stoffen. Dit is de voornaamste reden dat geen enkel systeem, ook niet het NZVT, 100% garantie kan geven aan sporters dat een bepaald supplement geen dopinggeduide stoffen bevat. Doordat de producenten bij alle facetten van de productie speciale procedures hanteren en door verschillende eenheden uit verschillende verpakkingen te nemen en dit geheel te analyseren, kan wel een oordeel worden gevormd over de betreffende batch. Indien de betreffende product-batch combinatie voldoet aan alle normen die zijn opgesteld binnen het NZVT (dit betreft de extra kwaliteitseisen die zijn opgesteld met het oog op mogelijke dopingcontroles, de topsportvriendelijke ingrediëntendeclaratie, de analyseresultaten en de borging) wordt de desbetreffende product-batch combinatie op de website vermeld. NZVT is het enige systeem waarbij zowel bij de aankoop, de productie en de gebruikte kwaliteitscontrole gelet wordt op de aanwezigheid van dopinggeduide stoffen. Bovendien vindt er een externe laboratoriumtest en daarna nog steekproefsgewijs borging van het systeem plaats. Hierdoor biedt het NZVT de hoogst mogelijke zekerheid op het gebied van doping en voedingssupplementen.

In het buitenland zijn de laatste jaren slechts een handjevol initiatieven ontplooid die vergelijkbaar zijn met het NZVT. Van deze initiatieven voldoen het Engelstalige Informed Sport en Informed Choice en de Duitstalige Kölner Liste ook aan de hoge eisen zoals die in Nederland aan het NZVT worden gesteld. Wel geldt voor zowel Informed Choice als de Kölner Liste een kanttekening.

  • Informed Choice mist voor sommige producten een batchgewijze controle van de voedingssupplementen. Alleen wanneer de samples per batch zijn gecontroleerd (er staat dan een batchnummer vermeld) wordt de analyse ook binnen het NZVT erkend.
  • Bij de Kölner Liste vindt wel altijd een batchgewijze controle plaats. Echter, de bedrijven mogen zelf kiezen of ze de batches laten testen op anabolen, stimulantia of op beide groepen. Alleen als een batch op beide groepen is gecontroleerd, wordt analyse binnen het NZVTerkend.

Let op: Het NZVT is opgezet om sporters extra informatie te geven over dopinggerelateerde risico’s maar neemt geen verantwoordelijkheden over. De uiteindelijke verantwoordelijkheid voor het innemen van supplementen en voor de eventuele aanwezigheid van dopinggeduide stoffen in het lichaam blijft altijd volledig bij de sporter zelf liggen.

Waar kan ik de NZVT producten kopen?

De genoemde product-batch combinaties worden door heel Nederland verspreid, maar het is natuurlijk mogelijk dat juist in de winkel bij jou in de buurt deze specifieke product-batch combinatie niet verkrijgbaar is. In deze gevallen kun je het beste direct contact zoeken met de producent van het product. Het telefoonnummer en het e-mail adres van de betreffende producent worden zichtbaar als je in de database op een specifiek product klikt. Veel producten zijn ook te bestellen bij Sportvitamines 4U (tel. 070 - 301 0658; e-mail info@sportvitamines.nu).

De product-batch combinaties blijven op de NZVT-site vermeld staan totdat de houdbaarheidsdatum van het product is verlopen. Aan de hand van de datum waarop het produc getest is, kunnen "oude" en "nieuwe" producten onderscheiden worden. De testdatum is te zien als je op een spcifiek product klikt in de database.

NZVT in cijfers

Er zijn in 2015 198 product-batch combinaties toegevoegd aan de website. Dit is het hoogste aantal ooit. Sinds 2008 is het aantal product-batch combinaties met 300% gestegen. Hiermee voorziet het NZVT meer en meer in een belangrijke behoefte voorziet voor sporters en hun begeleiders. Op 1 januari 2016 stonden er 645 product-batchcombinaties op de NZVT-website, verdeeld over 230 producten, 37 merken en 17 inhoudelijke categorieën. 

Toegevoegde product-batch combinaties per jaar


In de periode 2003-2013 is gemiddeld 1,5% van de batches afgekeurd vanwege onverwachte aanwezigheid van doping in een verder regulier product.

Afgekeurde batches per jaar

Wie zijn erbij betrokken?

Het NZVT is een gezamenlijk initiatief van Nederlands Olympisch Comité*Nederlandse Sport Federatie (NOC*NSF), het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), de brancheorganisatie Natuur- & gezondheidsProducten Nederland (NPN), de Dopingautoriteit en het RIKILT - Instituut voor Voedselveiligheid. Vanuit NOC*NSF zijn zowel de unit topsport als de atletencommissie bij het project betrokken.

Zijn er nog vragen?

Mocht je nog nadere vragen hebben over het NZVT mail dan naar dopingvragen@dopingautoriteit.nl. Producenten die overwegen om producten in te dienen voor NZVT-testen kunnen contact opnemen met de NPN (033 - 2456 001; e-mail: info@npninfo.nl).  

NZVT database

Klik hier om het overzicht van geteste en goedgekeurde product-batch combinaties te zien.

Follow us: