Vragen? E-mail de Doping Infolijn: dopingvragen@dopingautoriteit.nl
http://www.dopingautoriteit.nl/wat_is_doping/dopingcategorieen/narcotica

Narcotica

Het gebruik van narcotica binnen wedstrijdverband is verboden. In de sport worden de narcotica vooral bij blessures gebruikt vanwege het pijnstillend effect. Het gebruik kan onder andere leiden tot klachten zoals slaperigheid, te lage bloeddruk en misselijkheid.

Wat zijn narcotica?

Narcotica zijn geneesmiddelen met een verdovend en pijnstillend effect die inwerken op het centrale zenuwstelsel. In de medische praktijk worden narcotica gebruikt bij de behandeling van heftige pijnklachten zoals acute pijn na een botbreuk of operatie, maar ook bij pijnklachten door kanker.

 

Fortral en Morfine zijn voorbeelden van opioïden.
De zaadbol van de papaver bevat maanzaad.
Maanzaad bevat kleine hoeveelheden morfine en morfineachtige stoffen.


De meeste narcotica vallen onder de groep opioïden. Deze stoffen worden gewonnen uit de zaden van de papaver. Het meest bekende voorbeeld is morfine, dat geldt als het prototype van deze groep geneesmiddelen. Andere bekende stoffen zijn: heroïne en methadon.
Uit de zaadbol van de papaver wordt maanzaad gewonnen. Deze kleine zwarte zaadjes bevatten kleine hoeveelheden morfine en morfineachtige stoffen.

Kan een sporter positief testen op maanzaad?

Ja, wanneer er tot de dag vóór de wedstrijd veel maanzaad wordt gegeten kan dat leiden tot een positieve dopingcontrole op morfine. Morfine wordt door de dopinglaboratoria pas gerapporteerd als de concentratie in de urine groter is dan één microgram per milliliter. Deze grenswaarde is in 1991 geïntroduceerd om onbedoelde positieve uitslagen te voorkomen, maar de grenswaarde sluit dit nog niet helemaal uit.

Kan een sporter wel een maanzaadbroodje eten?

Een topsporter moet er rekening mee houden dat hij of zij enkele uren na de inname van twee gram of meer maanzaad positief kan testen bij een eventuele dopingcontrole. In een enkel geval kan deze risicoperiode zelfs 48 uur beslaan. Het is helaas onmogelijk om op voorhand aan te geven hoeveel gram een sporter precies kan innemen om “veilig” een dopingcontrole te doorstaan. Dit komt doordat ieder individu een andere verteringssnelheid heeft. Bovendien is het van de buitenkant onmogelijk vast te stellen hoeveel actieve stof er in de maanzaadjes zitten: dit wisselt sterk per merk en per partij. Het zijn immers natuurproducten, en per oogst kan de hoeveelheid papaver en de samenstelling schommelen.
Bij onaangekondigde dopingcontroles buiten wedstrijdverband wordt overigens niet gecontroleerd op narcotica, en dus ook niet op morfine. Dit betekent dat een topsporter op trainingsdagen best een “poppy seed muffin” kan eten of papaverhoudende kruidenthee kan drinken. Maar één dag vóór de wedstrijddag kunnen maanzaadhoudende etenswaren voor alle zekerheid beter worden vermeden. En aangezien er achteraf niet kan worden vastgesteld of deze is veroorzaakt door maanzaad of door morfinegebruik, zal er een tuchtzaak volgen. 

Meestal kan een sporter zonder problemen een maanzaadbolletje of –bagel eten,
maar bij een plakje maanzaadcake of een muffin boordevol zwarte zaadjes
is een positieve plas niet uit te sluiten.

Is er wel een topsporter positief getest na het eten van maanzaadbroodjes?

Ja, de Amerikaanse wielrenner Alexi Grewal werd in 1992 betrapt op het gebruik van morfine. Hij ontkende en gaf aan dat hij de laatste dagen muffins met maanzaad als ontbijt gebruikte. Dit excuus werd uiteraard eerst niet geloofd, maar na het onderzoek van het gebak bleek inderdaad dat het eten van maanzaadmuffins toch tot een positieve dopingcontrole kan leiden. Grewal werd vrijgesproken. 

Waarom worden narcotica in de sport gebruikt?

Door deze middelen te gebruiken kunnen sporters toch presteren wanneer ze bijvoorbeeld een blessure hebben. Het nadeel is dat de blessure kan verergeren, omdat de sporter doorgaat met belasting van het aangedane lichaamsdeel en zich geen tijd gunt voor het herstel. Meestal zijn de klachten van sporters echter voldoende te behandelen met minder hevige pijnstillers dan narcotica. Bovendien hebben ze bijwerkingen, zoals sufheid/slaperigheid, duizeligheid, evenwichtsstoornissen, te lage bloeddruk, vertraagde hartslag, misselijkheid, braken en een moeilijke ademhaling.

Narcotica in pot Belge 

In januari 2005 werden in Frankrijk de wielrenner Laurent Roux en zijn broer Fabian als belangrijkste verdachten opgepakt, omdat zij betrokken waren bij handel in dopingproducten tussen België en Frankrijk. Er werd vooral gehandeld in de zogenaamde dopingcocktail ‘pot Belge’. Pot Belge bevat heroïne, cocaïne en amfetamine. Dit mengsel werd in de wielrennerij gebruikt om coureurs door zware trainingsperioden te “helpen”.

Follow us: